Trang chủ · Thư viện · Sinh sản nam
Tuổi và khả năng sinh sản: con số thật ở nam và nữ
Tóm tắt nhanh
- Tuổi của cả hai người đều đếm. Phía nữ giảm rõ nhất; phía nam giảm chậm hơn nhưng có thật.
- Theo ACOG/ASRM, khả năng sinh sản nữ giảm dần từ khoảng 32 tuổi và giảm nhanh hơn sau 37 tuổi.
- Dưới 30 tuổi, mỗi tháng có khoảng 20% cơ hội có thai tự nhiên; tới 40 tuổi còn khoảng 5% (Your Fertility, Úc).
- Khi vợ dưới 25 tuổi, thời gian có thai trung bình là khoảng 5 tháng nếu chồng dưới 25, nhưng khoảng 2 năm nếu chồng trên 40.
- Mốc đi khám: 12 tháng nếu vợ dưới 35, 6 tháng nếu từ 35, ngay nếu từ 40.
Tuổi ảnh hưởng tới khả năng có con thế nào?
Tuổi là yếu tố đơn lẻ lớn nhất ở phía nữ, và là yếu tố hay bị bỏ qua ở phía nam. Ý kiến chung số 589 của Hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG) và ASRM viết: khả năng sinh sản của phụ nữ giảm dần nhưng đáng kể từ khoảng 32 tuổi, và giảm nhanh hơn sau 37 tuổi. Với nam giới, đồng hồ chạy chậm hơn, nhưng dữ liệu cho thấy nó vẫn chạy.
Câu hỏi đúng không phải "mình còn kịp không", mà là "với tuổi của hai đứa, mình nên chờ bao lâu rồi mới đi khám". Bài này cho con số để trả lời câu đó. Nằm trong bản đồ vì sao chưa có con: nguyên nhân ở cả hai.
Phía nữ: con số thật theo từng mốc tuổi
Your Fertility, chương trình giáo dục sinh sản do chính phủ Úc tài trợ, cho biết phụ nữ dưới 30 tuổi có khoảng 20% cơ hội có thai tự nhiên mỗi tháng; tới 40 tuổi con số này còn khoảng 5%. So với phụ nữ 30–31 tuổi, cơ hội có thai thấp hơn 14% ở tuổi 34–35, 19% ở 36–37, 30% ở 38–39 và 53% ở 40–41.
Tuổi cũng ảnh hưởng tới chất lượng trứng. Cũng theo Your Fertility, khả năng có bất thường nhiễm sắc thể ở thai khoảng 1/400 ở tuổi 30 và khoảng 1/100 ở tuổi 40. Dữ liệu IVF quốc gia Mỹ được ACOG/ASRM dẫn cho thấy tỷ lệ sảy thai tăng từ 13% ở phụ nữ dưới 35 lên 54% ở phụ nữ từ 44 tuổi.
Một điểm hay bị hiểu sai: chỉ số AMH nói về số lượng trứng còn lại, không nói được chất lượng trứng hay cơ hội có thai tháng này. Xem AMH và dự trữ buồng trứng: đọc con số thế nào.
Phía nam: tuổi của chồng có thật sự đếm không?
Có. Your Fertility ghi nhận nam giới trên 40 tuổi có ít tinh trùng khỏe hơn người trẻ, và thể tích tinh dịch, độ di động giảm dần liên tục từ 20 tới 80 tuổi. Khi người vợ dưới 25 tuổi, thời gian trung bình để có thai là khoảng 5 tháng nếu chồng cũng dưới 25, nhưng khoảng 2 năm nếu chồng trên 40, và lâu hơn nữa nếu chồng trên 45. Với các cặp làm IVF, cơ hội có con cao hơn khi người chồng dưới 41 tuổi.
Nghiên cứu dài hạn ALSPAC của Đại học Bristol (Anh) cho kết quả cùng chiều: mỗi năm người chồng lớn hơn 24 tuổi, khả năng thụ thai trong vòng 12 tháng giảm khoảng 3%. Ở những cặp cuối cùng vẫn có con, tỷ lệ phải chờ trên 12 tháng tăng từ khoảng 8% khi chồng dưới 25 lên khoảng 15% khi chồng trên 35.
Mốc tuổi và việc nên làm
| Tuổi người vợ | Cơ hội mỗi tháng (ước tính) | Chưa có thai sau bao lâu thì đi khám |
|---|---|---|
| Dưới 30 | Khoảng 20% | 12 tháng |
| 30–34 | Giảm dần từ khoảng 32 tuổi | 12 tháng |
| 35–39 | Giảm nhanh hơn sau 37 tuổi | 6 tháng |
| Từ 40 | Khoảng 5% | Đi khám ngay khi bắt đầu muốn có con |
Nguồn: ACOG/ASRM Committee Opinion 589; Your Fertility (Úc). Chồng trên 40 tuổi: nên làm tinh dịch đồ ngay từ lần khám đầu.
Làm ngay hôm nay: tính mốc của chính hai bạn
- Ghi ngày bắt đầu. Ghi lại ngày hai bạn ngừng tránh thai và bắt đầu cố gắng đều đặn. Đây là ngày số 0, mọi mốc tính từ đây.
- Tính mốc đi khám. Vợ dưới 35: ngày 0 cộng 12 tháng. Vợ 35–39: cộng 6 tháng. Vợ từ 40: đặt lịch trong tháng này. Ghi ngày đó vào lịch điện thoại của cả hai.
- Chồng trên 40 hoặc vợ trên 35: chồng làm tinh dịch đồ trong 4 tuần tới, không đợi tới mốc.
- Ghi chu kỳ 3 tháng: vợ ghi ngày bắt đầu kinh mỗi tháng; nếu độ dài chu kỳ thay đổi nhiều giữa các tháng, mang bảng đó đi khám (xem kinh nguyệt không đều).
- Nếu chưa muốn có con trong 2–3 năm tới mà vợ đã gần 35: hỏi bác sĩ về trữ đông trứng (trữ đông tinh trùng, trứng, phôi).
Khám thì khám gì?
- Vợ: đánh giá rụng trứng, dự trữ buồng trứng (thường có AMH, siêu âm đếm nang), kiểm tra vòi trứng khi bác sĩ chỉ định.
- Chồng: tinh dịch đồ; nội tiết khi kết quả bất thường.
- Hai người khám song song, không đợi xong người này mới tới người kia. Chi tiết ở khám hiếm muộn: hai người khám gì.
Câu nên hỏi bác sĩ
- Với tuổi của hai chúng tôi, nên chờ tự nhiên thêm bao lâu trước khi can thiệp?
- Kết quả AMH của tôi nói gì về thời gian, và không nói gì?
- Chồng tôi trên 40, có cần thêm xét nghiệm nào ngoài tinh dịch đồ không?
- Nếu chưa muốn có con ngay, trữ đông trứng ở tuổi tôi có ý nghĩa không?
Khi nào nên gặp bác sĩ?
Theo mốc ACOG/ASRM: sau 12 tháng cố gắng đều đặn nếu vợ dưới 35; sau 6 tháng nếu vợ từ 35; đánh giá ngay nếu vợ từ 40 (xem bao lâu chưa có thai thì nên đi khám).
Gặp sớm, không chờ mốc, khi: kinh nguyệt rất thưa hoặc mất kinh; từng sảy thai 2 lần trở lên; chồng từng bị quai bị biến chứng tinh hoàn, từng mổ vùng bẹn bìu, hoặc đã dùng hormone nam bổ sung; một trong hai người sắp điều trị bệnh có thể ảnh hưởng sinh sản như hoá trị.
Đọc tiếp: AMH thấp có làm IVF được không.
Bắt đầu từ đâu với 9well?
Với chuyện tuổi, thứ đắt nhất là thời gian chờ không có số. Him 360° của 9well giúp người chồng có tinh dịch đồ và đánh giá nội tiết sớm, để hai bạn quyết định dựa trên con số thật.
Bước đầu là làm Him Test 3 phút, miễn phí: kết quả ra cờ xanh, vàng hoặc đỏ để biết nên tự theo dõi tiếp hay nên gặp bác sĩ. Nếu muốn hỏi thẳng tình huống của hai bạn, nhắn tư vấn qua Messenger 9well. Buổi gặp bác sĩ 30 phút giá 490.000đ, online hoặc trực tiếp, được trừ vào gói khi đăng ký. Không ai hứa trước kết quả; đội ngũ chuyên gia 9well chỉ cam kết đo, ghi số và theo sát.
Câu hỏi thường gặp
Phụ nữ bao nhiêu tuổi thì khả năng có thai bắt đầu giảm?
Theo ACOG/ASRM, khả năng sinh sản của phụ nữ giảm dần nhưng đáng kể từ khoảng 32 tuổi và giảm nhanh hơn sau 37 tuổi. Dưới 30 tuổi có khoảng 20% cơ hội có thai mỗi tháng, tới 40 tuổi còn khoảng 5%.
Đàn ông lớn tuổi có khó có con hơn không?
Có, nhưng chậm hơn phụ nữ. Khi vợ dưới 25 tuổi, thời gian có thai trung bình là khoảng 5 tháng nếu chồng dưới 25, nhưng khoảng 2 năm nếu chồng trên 40 (Your Fertility, Úc). Nghiên cứu ALSPAC ghi nhận khả năng thụ thai trong 12 tháng giảm khoảng 3% mỗi năm chồng lớn hơn 24 tuổi.
Trên 35 tuổi chưa có thai bao lâu thì nên đi khám?
Sau 6 tháng cố gắng đều đặn không có thai. Từ 40 tuổi, ACOG/ASRM khuyên đánh giá và điều trị ngay, không cần chờ.
AMH thấp có nghĩa là không thể có con?
Không. AMH phản ánh số lượng trứng còn lại, không đo được chất lượng trứng hay cơ hội có thai trong tháng này. Nó giúp bác sĩ ước lượng thời gian và chọn cách can thiệp.
Tuổi có làm tăng nguy cơ sảy thai không?
Có. Dữ liệu IVF quốc gia Mỹ được ACOG/ASRM dẫn cho thấy tỷ lệ sảy thai tăng từ 13% ở phụ nữ dưới 35 lên 54% ở phụ nữ từ 44 tuổi. Your Fertility cũng ghi nhận nguy cơ cao hơn khi chồng trên 45.
Nguồn được dẫn trong bài
- ACOG/ASRM — Female age-related fertility decline. Committee Opinion No. 589 (2014)
- Your Fertility (Úc) — Age: cơ hội có thai theo tuổi nữ, tuổi nam và thời gian có thai
- Đại học Bristol, nghiên cứu ALSPAC — tuổi người chồng và thời gian thụ thai
Nội dung này mang tính giáo dục, không thay thế thăm khám. 9well không phải cơ sở khám chữa bệnh, không bán thuốc và không nhận tài trợ từ hãng dược hay đơn vị bán thực phẩm chức năng.