Trang chủ · Thư viện · Sinh sản nữ
Kinh nguyệt không đều: khi nào là dấu hiệu bệnh lý

Tóm tắt nhanh
- Theo FIGO 2018, chu kỳ thông thường cách nhau 24–38 ngày, ra huyết không quá 8 ngày.
- Chu kỳ ngắn nhất và dài nhất của một người chỉ nên chênh nhau 7–9 ngày.
- Ra huyết nhiều nghĩa là thấm băng trong 3 giờ hoặc ít hơn, hoặc có máu cục lớn hơn 2,5 cm.
- Chu kỳ lệch khỏi khoảng này ở nhiều tháng liên tiếp là lý do ghi lại và đi khám, nhất là khi đang muốn có con.
Câu trả lời ngắn
Kinh nguyệt không đều là khi chu kỳ, số ngày ra huyết hoặc lượng huyết lệch khỏi khoảng thông thường lặp lại qua nhiều tháng, và nó đáng chú ý vì chu kỳ phản ánh việc cơ thể có rụng trứng đều hay không. Một tháng trễ vài ngày sau một đợt căng thẳng chưa phải bệnh. Nhưng nếu bạn đang chờ con, chu kỳ chính là dữ liệu rẻ nhất để bác sĩ biết bắt đầu tìm từ đâu.
Chu kỳ kinh nguyệt thông thường là bao nhiêu ngày?
Nhiều người nghĩ chu kỳ "chuẩn" là 28 ngày, và lệch khỏi con số này là có vấn đề. Tài liệu không nói vậy. Hội đồng Rối loạn kinh nguyệt của FIGO (2018) mô tả khoảng thông thường là chu kỳ tính từ ngày đầu của kỳ này đến ngày đầu của kỳ sau cách nhau 24 đến 38 ngày, ra huyết không quá 8 ngày, và độ chênh giữa chu kỳ ngắn nhất với dài nhất không quá 7–9 ngày. Như vậy chu kỳ 31 ngày hay 35 ngày, nếu đều đặn, vẫn nằm trong khoảng thông thường.
Điều quan trọng không chỉ là con số của một tháng mà là nhịp lặp lại. Tờ ý kiến của ACOG (2015) gọi chu kỳ kinh nguyệt là một "dấu hiệu sinh tồn" của sức khỏe nữ giới, và mô tả chảy máu tử cung bất thường là chảy máu có thời điểm khó đoán và lượng thay đổi. Cách nhìn này hữu ích: chu kỳ giống mạch hay huyết áp, một lần đo lệch chưa nói được gì, nhiều lần đo cùng lệch thì cần hỏi.
Đọc chu kỳ của bạn bằng cách nào?
| Thông số | Khoảng thông thường (FIGO 2018) | Ghi chú khi đọc |
|---|---|---|
| Khoảng cách giữa hai kỳ | 24–38 ngày | Tính từ ngày đầu kỳ này đến ngày đầu kỳ sau |
| Độ đều giữa các tháng | Chênh không quá 7–9 ngày | Lấy chu kỳ dài nhất trừ chu kỳ ngắn nhất trong vài tháng |
| Số ngày ra huyết | Không quá 8 ngày | Đếm cả những ngày chỉ ra ít |
| Lượng huyết | Dưới 80 mL mỗi kỳ | Không đo được tại nhà; dấu hiệu nhiều: thấm băng trong 3 giờ hoặc ít hơn, máu cục lớn hơn 2,5 cm |
Nguồn: FIGO Menstrual Disorders Committee 2018 (Munro, Critchley, Fraser), bảng tóm tắt trên MSD Manuals. Đây là khoảng mô tả cho nhóm người, không phải chẩn đoán cho riêng bạn.
Kinh nguyệt không đều có làm khó có thai không?
Có thể. Muốn có thai phải có trứng rụng, và chu kỳ lúc nhanh lúc chậm, hoặc nhiều tháng không có kinh, là dấu hiệu gợi ý việc rụng trứng không diễn ra đều. Đó là lý do trong buổi khám hiếm muộn, bác sĩ luôn hỏi về chu kỳ trước khi chỉ định bất cứ xét nghiệm đắt tiền nào. Cần nói rõ: chu kỳ không đều chưa phải là kết luận về nguyên nhân. Nó chỉ cho biết nên kiểm tra rụng trứng và nội tiết. Một nguyên nhân hay bị bỏ sót, rẻ để kiểm tra, là tuyến giáp; bài tuyến giáp và hiếm muộn giải thích.
Ngược lại, chu kỳ đều không đảm bảo mọi thứ khác ổn. Vòi trứng hay tinh dịch đồ của chồng không hiện lên trong lịch kinh. Vì vậy chu kỳ chỉ là một mảnh trong bản đồ nguyên nhân ở cả hai người.
Ra huyết nhiều hoặc kéo dài thì sao?
Hai dấu hiệu dễ đo nhất theo FIGO là số ngày ra huyết quá 8 ngày và thấm băng trong 3 giờ hoặc ít hơn. Ra huyết nhiều kéo dài không chỉ ảnh hưởng chuyện có con mà còn gây thiếu máu, nên đừng chờ đến khi mệt mới đi khám. Đừng tự mua thuốc cầm máu hay thuốc điều kinh khi chưa biết nguyên nhân, vì hướng xử trí phụ thuộc vào việc bạn có đang muốn có thai hay không.
Làm ngay hôm nay: ghi chu kỳ trong 3 tháng
Vấn đề: bạn nhớ mang máng "dạo này kinh hơi lệch" nhưng không có dữ liệu để bác sĩ làm việc. Việc cần làm, có số đo:
- Ghi ít nhất 3 chu kỳ liên tiếp: ngày đầu kỳ, số ngày ra huyết, số lần thay băng mỗi ngày. Dùng ghi chú trên điện thoại cũng được.
- Tính hai con số: khoảng cách chu kỳ ngắn nhất và dài nhất, rồi lấy dài trừ ngắn. Nếu kết quả vượt 9 ngày, hoặc có chu kỳ ngoài khoảng 24–38 ngày, đánh dấu để hỏi bác sĩ.
- Ghi thuốc và thay đổi lớn gần đây: thuốc đang dùng, sụt hoặc tăng cân nhanh, mất ngủ kéo dài, một đợt căng thẳng lớn.
- Chưa tự mua thuốc điều kinh trong 3 tháng này, trừ khi bác sĩ kê.
- Kết quả sau 3 tháng: một bảng ghi 3 dòng thay cho trí nhớ.
Căng thẳng kéo dài là một thứ bạn có thể làm nhẹ ngay, dù nó không thay cho việc khám. Một thói quen dài hạn dễ bắt đầu là hít thở có nhịp trước khi ngủ; bài kỹ thuật thở 4-7-8 hướng dẫn từng bước. Đó là thói quen luyện tập, không phải cách điều kinh.
Khi nào nên đi khám?
- Chu kỳ ngoài khoảng 24–38 ngày, hoặc chênh nhau quá 9 ngày, ở ít nhất 3 chu kỳ liên tiếp.
- Ra huyết quá 8 ngày, hoặc thấm băng trong 3 giờ hoặc ít hơn, hoặc có máu cục lớn hơn 2,5 cm.
- Bạn dưới 35 tuổi và đã cố gắng 12 tháng, hoặc từ 35 tuổi và đã 6 tháng mà chưa có thai. Có chu kỳ không đều thì đừng chờ đủ mốc.
- Chóng mặt, mệt nhiều, tim đập nhanh khi ra huyết: đi khám sớm, đừng chờ lịch tái khám.
Khám thì khám gì?
Bác sĩ thường bắt đầu bằng việc hỏi chu kỳ, thuốc đang dùng và tiền sử, rồi khám phụ khoa. Tùy hoàn cảnh có thể có siêu âm tử cung và buồng trứng, xét nghiệm máu như nội tiết và tuyến giáp. Danh sách cụ thể do bác sĩ chọn theo từng người. Nếu bạn đang chờ con, chồng cần được khám song song, xem thêm khám hiếm muộn: hai người khám gì.
Câu nên hỏi bác sĩ
- Chu kỳ của tôi có nằm trong khoảng thông thường không, và tôi có đang rụng trứng đều không?
- Tôi cần làm xét nghiệm nội tiết và tuyến giáp không, và nên làm vào ngày nào của chu kỳ?
- Siêu âm có cần thiết ở thời điểm này không?
- Nếu đang muốn có con, tôi nên chờ thêm bao lâu trước khi tính các bước tiếp theo?
- Thuốc tôi đang dùng có ảnh hưởng đến chu kỳ không?
Đọc thêm
Nếu cần tính ngày rụng trứng, bài bốn cách tính ngày rụng trứng so sánh độ tin cậy. Cả hành trình được xếp theo 5 chặng ở cổng hiếm muộn. Muốn nói chuyện với bác sĩ về chu kỳ của mình, bạn có thể nói chuyện 20 phút với bác sĩ.
Câu hỏi thường gặp
Chu kỳ kinh nguyệt bao nhiêu ngày là bình thường?
Theo FIGO 2018, chu kỳ thông thường cách nhau từ 24 đến 38 ngày, ra huyết không quá 8 ngày, và chu kỳ ngắn nhất với dài nhất của một người chênh nhau không quá 7–9 ngày. Chu kỳ 28 ngày không phải điều kiện bắt buộc.
Kinh nguyệt không đều có khó có thai không?
Có thể, vì chu kỳ lệch nhiều gợi ý việc rụng trứng không đều. Tuy nhiên đây chưa phải kết luận về nguyên nhân; bác sĩ cần kiểm tra rụng trứng và nội tiết trước khi nói gì cụ thể.
Ra huyết thế nào thì gọi là nhiều?
Theo bảng tham số FIGO 2018, ra huyết nhiều khi thấm băng trong 3 giờ hoặc ít hơn, hoặc có máu cục lớn hơn 2,5 cm. Lượng thông thường dưới 80 mL mỗi kỳ, nhưng không đo được tại nhà.
Nên ghi chu kỳ trong bao lâu trước khi đi khám?
Ít nhất 3 chu kỳ liên tiếp: ngày đầu kỳ, số ngày ra huyết, số lần thay băng. Dữ liệu này giúp bác sĩ nhanh chóng định hướng. Nếu ra huyết nhiều hoặc chóng mặt thì đi khám ngay, không chờ đủ 3 tháng.
Khi nào nên đi khám vì kinh nguyệt không đều?
Khi chu kỳ ngoài 24–38 ngày hoặc chênh quá 9 ngày ở ít nhất 3 chu kỳ liên tiếp, ra huyết quá 8 ngày, thấm băng trong 3 giờ, hoặc đang muốn có con quá 12 tháng (dưới 35 tuổi) hay 6 tháng (từ 35 tuổi).
Nguồn được dẫn trong bài
- FIGO Menstrual Disorders Committee 2018 (Munro, Critchley, Fraser) — Normal Menstrual Parameters, bảng tóm tắt trên MSD Manuals
- ACOG Committee Opinion No. 651 (2015) — Menstruation in girls and adolescents: using the menstrual cycle as a vital sign, tóm tắt trên PubMed
Nội dung này mang tính giáo dục, không thay thế thăm khám. 9well không phải cơ sở khám chữa bệnh, không bán thuốc và không nhận tài trợ từ hãng dược hay đơn vị bán thực phẩm chức năng.