Trang chủ · Thư viện · Hiếm muộn

Có cách nào tăng AMH không? Sự thật về dự trữ buồng trứng

Có cách nào tăng AMH không?

Hiện chưa có cách nào được chứng minh làm tăng số nang trứng mà buồng trứng còn lại. AMH (hormone kháng ống Müller) do các tế bào hạt bao quanh nang trứng nhỏ tiết ra, chủ yếu từ nang nguyên thủy, nang tiền hốc và nang hốc sớm, nên nó là thước đo trực tiếp của kho nang, và giảm dần khi kho cạn theo tuổi (ASRM 2020). Thứ có thể thay đổi là con số đo được: một vài yếu tố làm AMH thấp hoặc cao tạm thời, nhưng đổi con số không có nghĩa là thêm trứng.

Vì vậy câu hỏi hữu ích hơn không phải "làm sao tăng AMH" mà là "AMH của mình đã được đo đúng chưa, và với tuổi của mình thì nên làm gì tiếp". Cách đọc con số theo tuổi xem bài AMH bao nhiêu là bình thường theo độ tuổi.

AMH đo gì và không đo gì?

AMH đo số lượng nang trứng nhỏ, không đo chất lượng trứng. Theo ASRM 2020, sản xuất AMH không phụ thuộc hormone tuyến yên, nên AMH khá ổn định trong và giữa các chu kỳ kinh ở phụ nữ trẻ có rụng trứng và cả phụ nữ hiếm muộn; có thể lấy máu vào bất kỳ ngày nào của chu kỳ. Chất lượng trứng, tức khả năng trứng có bộ nhiễm sắc thể bình thường, gắn chủ yếu với tuổi, và không xét nghiệm máu nào đo được trực tiếp.

Đây là lý do một phụ nữ 30 tuổi có AMH thấp và một phụ nữ 40 tuổi có AMH bình thường có tiên lượng rất khác nhau: người trẻ ít trứng nhưng trứng còn "trẻ"; người lớn tuổi có nhiều nang hơn nhưng tỷ lệ trứng bất thường cao hơn. Phần giải thích chi tiết ở bài AMH và dự trữ buồng trứng: đọc con số thế nào.

Vì sao AMH lần sau lại khác lần trước?

Nhiều chị em làm AMH hai lần thấy số khác nhau và nghĩ một cách nào đó đã "tăng" được AMH. Thường có ba lý do:

• Thuốc tránh thai nội tiết. ASRM 2020 lưu ý AMH có thể giảm ở người đang dùng biện pháp tránh thai nội tiết, nên phải đọc kết quả thận trọng. Nghiên cứu trên 833 phụ nữ 19–46 tuổi trình bày tại ESHRE 2014 ghi nhận người đang dùng thuốc có AMH thấp hơn khoảng 19% (tới 30% sau hiệu chỉnh tuổi, cân nặng, hút thuốc), số nang hốc thấp hơn khoảng 16% (tới 20%). Nhóm nghiên cứu cho rằng thay đổi này không vĩnh viễn, nhưng thời gian hồi phục sau ngưng thuốc chưa được xác định rõ. Ngưng thuốc rồi đo lại có thể thấy số cao hơn: đó là con số trở về đúng, không phải trứng nhiều lên.
• Khác phòng xét nghiệm, khác bộ kit. Các hệ thống đo AMH cho kết quả không hoàn toàn giống nhau, nên muốn so hai lần, nên làm cùng một nơi.
• Buồng trứng đa nang. Người có nhiều nang nhỏ thường có AMH cao; khi tình trạng rụng trứng thay đổi, con số cũng thay đổi theo. Xem buồng trứng đa nang và khả năng có con.

Vitamin D có làm tăng AMH không?

Đây là câu hỏi được tìm nhiều nhất, và câu trả lời ngắn là: chưa đủ bằng chứng để dùng vitamin D như cách tăng AMH. Một tổng quan hệ thống và phân tích gộp trên Nutrients năm 2020 gom 18 nghiên cứu quan sát và 6 nghiên cứu can thiệp:

• Các nghiên cứu quan sát cho kết quả không nhất quán về mối liên quan giữa vitamin D trong máu và AMH.
• Khi bổ sung vitamin D, AMH giảm ở phụ nữ buồng trứng đa nang (chênh lệch chuẩn hoá −0,53) nhưng tăng ở phụ nữ có rụng trứng không đa nang (chênh lệch chuẩn hoá 0,49).
• Tác giả kết luận mối liên hệ phức tạp, phụ thuộc tình trạng rụng trứng, và cần thêm thử nghiệm ngẫu nhiên lớn hơn.

Quan trọng hơn: một thay đổi nhỏ của con số AMH chưa được chứng minh là đi kèm thêm trứng hay tỷ lệ có thai cao hơn. Thiếu vitamin D thì nên bổ sung theo kết quả xét nghiệm và hướng dẫn của bác sĩ vì sức khỏe chung, không phải để "chữa" AMH.

Thực phẩm, thảo dược và các gói "bổ trứng"

Trên mạng có nhiều lời quảng cáo "tăng AMH sau 1 tháng". Hãy đọc chúng với ba câu hỏi: nghiên cứu làm trên người hay trên chuột; đo AMH hay đo số trứng và tỷ lệ có thai; và có nhóm đối chứng không. Hầu hết lời quảng cáo không qua được câu hỏi đầu tiên. Các hướng dẫn chuyên môn như ASRM 2020 bàn cách xét nghiệm và đọc chỉ số dự trữ buồng trứng, không khuyến nghị sản phẩm nào để tăng kho nang. Ăn uống cân bằng, giữ cân nặng hợp lý, không hút thuốc, ngủ đủ và vận động đều đặn hỗ trợ sức khỏe sinh sản chung của cả hai vợ chồng, và đó là lý do đủ để làm, không cần gắn với lời hứa tăng AMH.

AMH thấp có còn cơ hội có thai không?

Có. Theo ASRM 2020, trong các nghiên cứu theo dõi tiến cứu, chỉ số dự trữ buồng trứng là yếu tố dự báo kém khả năng có thai mỗi chu kỳ. Trong nghiên cứu Time to Conceive, phụ nữ có AMH thấp (dưới 0,7 ng/mL) có tỷ lệ có thai cộng dồn tương tự phụ nữ AMH bình thường. Ở phụ nữ đã hiếm muộn, xét nghiệm dự trữ buồng trứng cũng không dự báo khả năng có thai tự nhiên tốt hơn so với chỉ dùng tuổi.

ASRM kết luận các chỉ số này không nên dùng như một "xét nghiệm khả năng sinh sản" hay để từ chối điều trị. Với IVF, AMH rất thấp (dưới 0,16 ng/mL) giúp bác sĩ tư vấn trước rằng số trứng chọc hút có thể ít, nhưng vẫn không phải lý do từ chối điều trị. Chi tiết hướng IVF khi AMH thấp xem AMH thấp có làm IVF được không.

Nên làm gì khi AMH thấp, thay vì cố tăng?

1. Kiểm lại con số. Nếu đang dùng thuốc tránh thai nội tiết, hỏi bác sĩ về thời điểm đo lại phù hợp. Đề nghị làm thêm siêu âm đếm nang hốc để có hai chỉ số cùng chiều.
2. Đọc AMH cùng tuổi. Ở phụ nữ dưới 35 tuổi, AMH thấp thường có nghĩa là ít trứng hơn bạn cùng tuổi, nhưng trứng vẫn mang chất lượng của tuổi trẻ. Từ 35 tuổi, tuổi trở thành yếu tố nặng ký hơn chính con số AMH. Xem tuổi và khả năng sinh sản ở nam và nữ.
3. Khám cả hai vợ chồng. AMH chỉ là một nửa câu chuyện. Tinh dịch đồ của người chồng là xét nghiệm rẻ, nhanh và nên làm cùng lúc; danh sách đầy đủ ở bài khám hiếm muộn hai người khám gì.
4. Đặt mốc thời gian theo tuổi. Dưới 35 tuổi, chưa có thai sau 12 tháng quan hệ đều không tránh thai thì đi khám; từ 35 tuổi là 6 tháng. Chi tiết ở bài bao lâu chưa có thai thì nên đi khám.
5. Nếu chưa muốn có con ngay, AMH thấp là lý do để nói chuyện sớm với bác sĩ hiếm muộn về kế hoạch gia đình, thay vì chờ đợi một cách "tăng AMH" chưa có bằng chứng.

Câu nên hỏi bác sĩ

1. AMH của tôi đo bằng hệ thống nào, và lúc lấy máu tôi có đang dùng thuốc tránh thai nội tiết không?
2. Số nang hốc trên siêu âm của tôi là bao nhiêu, có cùng chiều với AMH không?
3. Với tuổi của tôi, nên thử tự nhiên thêm bao lâu trước khi bàn IUI hay IVF?
4. Chồng tôi nên làm những xét nghiệm gì cùng lúc?

Khi nào cần đi khám?

Đi khám sớm: AMH thấp và đã từ 35 tuổi; đã cố gắng 12 tháng (dưới 35 tuổi) hoặc 6 tháng (từ 35 tuổi) chưa có thai; kinh nguyệt thưa hoặc mất kinh; có tiền sử phẫu thuật buồng trứng, lạc nội mạc tử cung, hóa trị hoặc xạ trị.

Bàn ngay với bác sĩ hiếm muộn: AMH dưới 0,16 ng/mL, hoặc AMH thấp kèm kinh nguyệt không đều và bốc hỏa.

Không tăng được AMH vẫn có thể có thai: xem AMH thấp có con tự nhiên được không.

Bắt đầu từ đâu với 9well?

Câu chuyện có con là của hai người, và phần dễ đo nhất thường nằm ở người chồng. Him 360° của 9well bắt đầu bằng tinh dịch đồ chuẩn WHO 2021 và đặt kết quả cạnh tuổi, AMH của người vợ để hai vợ chồng cùng thấy bức tranh đủ, rồi mới bàn bước tiếp theo.

Bước đầu là làm Him Test 3 phút, miễn phí cho người chồng: kết quả ra cờ xanh, vàng hoặc đỏ để biết nên tự theo dõi hay nên gặp bác sĩ. Nếu muốn hỏi thẳng tình huống của hai bạn, nhắn tư vấn qua Messenger 9well. Buổi gặp bác sĩ giá 490.000đ, online hoặc trực tiếp, được trừ vào gói khi đăng ký. Không ai hứa trước kết quả; đội ngũ chuyên gia 9well đồng hành đo, ghi số và theo sát.