Trang chủ · Thư viện · Sinh sản nữ
Sẩy thai liên tiếp: nên làm những xét nghiệm nào

Tóm tắt nhanh
- ESHRE: có thể xem là sẩy thai liên tiếp sau 2 lần mất thai trở lên, tính trước 24 tuần, không tính thai ngoài tử cung và thai trứng.
- Khoảng 1–2% các cặp gặp tình trạng này, và tới 15% các thai kỳ kết thúc bằng mất thai.
- Bốn việc ESHRE khuyến cáo cho mọi cặp: hỏi bệnh sử, sàng lọc kháng phospholipid, sàng lọc tuyến giáp, siêu âm hình dạng tử cung.
- Phần lớn cặp bị sẩy thai liên tiếp có khả năng sinh con cao hơn khả năng mất thai lần nữa ở thai kỳ sau (số cụ thể phụ thuộc tuổi và số lần mất).
Câu trả lời ngắn
Sau 2 lần mất thai liên tiếp là có thể bắt đầu tìm nguyên nhân, và ESHRE khuyến cáo một bộ xét nghiệm nhỏ cho mọi cặp: bệnh sử, kháng phospholipid, tuyến giáp và siêu âm tử cung. Không cần chờ đến lần thứ ba. Đây là bài nặng cảm xúc; trước hết xin nói rằng mất thai không phải lỗi của bạn.
Thế nào gọi là sẩy thai liên tiếp?
Tờ thông tin ESHRE (cập nhật hướng dẫn 2022) cho biết tình trạng này có thể được xem xét sau hai lần hoặc hơn mất thai, kể cả thai tự nhiên lẫn thai nhờ hỗ trợ sinh sản (IUI, IVF/ICSI). Thai ngoài tử cung và thai trứng không được tính. Mốc tính là mất thai trước 24 tuần. Nhiều người vẫn nghe nói phải mất thai ba lần mới được làm xét nghiệm; theo hướng dẫn ESHRE thì hai lần đã đủ để bàn chuyện đó với bác sĩ.
Về mức phổ biến, ESHRE ghi tới 15% thai kỳ kết thúc bằng mất thai, và khoảng 1–2% cặp đôi gặp sẩy thai liên tiếp. Nghĩa là bạn không đơn độc, dù cảm giác lúc này rất cô đơn.
Xét nghiệm nào nên làm, xét nghiệm nào chưa cần?
| Nhóm | Nội dung theo ESHRE |
|---|---|
| Khuyến cáo cho mọi cặp | Hỏi bệnh sử và tiền sử gia đình; sàng lọc hội chứng kháng phospholipid (lupus anticoagulant, anticardiolipin, có thể thêm anti-β2GPI); sàng lọc rối loạn tuyến giáp; siêu âm xem hình dạng tử cung |
| Cân nhắc theo tiền sử | Nhiễm sắc thể của mô thai; nhiễm sắc thể của hai vợ chồng; kháng thể kháng nhân (ANA); phân mảnh DNA tinh trùng |
| Không khuyến cáo làm thường quy | Tế bào NK; HLA; cytokine; homocysteine; kháng insulin; xét nghiệm dự trữ buồng trứng; đo progesterone tìm suy hoàng thể; testosterone; tinh dịch đồ |
Nguồn: ESHRE, tờ thông tin cho người bệnh, cập nhật hướng dẫn 2022. Đây là tóm tắt cho người đọc phổ thông; bác sĩ điều trị quyết định danh sách cho từng người.
Vì sao có xét nghiệm nằm ngoài danh sách?
Khi mất thai nhiều lần, rất dễ muốn "làm hết cho chắc". Nhưng ESHRE không khuyến cáo làm thường quy một loạt xét nghiệm, trong đó có tế bào NK, HLA và kháng insulin. Làm nhiều xét nghiệm không có chỉ định có thể tốn tiền, thêm lo lắng và đôi khi dẫn đến điều trị không cần thiết. Cách hợp lý là bắt đầu bằng danh sách cơ bản, rồi bác sĩ thêm xét nghiệm nếu tiền sử của bạn gợi ý. Về tuyến giáp, bài tuyến giáp và hiếm muộn nói rõ vì sao xét nghiệm này rẻ mà hay bị bỏ sót.
Sau nhiều lần mất thai, còn hy vọng có con không?
ESHRE viết rằng phần lớn các cặp bị sẩy thai liên tiếp có khả năng sinh con ở thai kỳ sau cao hơn khả năng mất thai lần nữa. Tờ thông tin không đưa một phần trăm chung, vì kết quả thay đổi theo tuổi người mẹ, số lần đã mất và việc có tìm thấy nguyên nhân hay không. Vì vậy hãy hỏi bác sĩ con số áp dụng cho chính bạn thay vì tin các con số truyền miệng.
Nỗi đau và cách hai người đi cùng nhau
ESHRE ghi nhận một lần mất thai đã có thể ảnh hưởng lớn đến cả người phụ nữ lẫn bạn đời, và nỗi đau có thể tăng theo mỗi lần mất. Cảm giác mất mát, đau buồn hoặc thất bại là bình thường, và hai người có thể phản ứng khác nhau, người im lặng, người muốn nói. Bác sĩ có thể gợi ý hỗ trợ tâm lý chuyên môn. Bài nói chuyện với vợ chồng và gia đình khi chưa có con giúp bạn có lời để nói với người thân.
Làm ngay hôm nay: lập hồ sơ trong 7 ngày
Vấn đề: mỗi lần mất thai là một lần nhiều thông tin bị bỏ lại, đến khi gặp bác sĩ không còn nhớ rõ. Việc cần làm, có số đo:
- Viết ra từng lần mất thai gồm năm, tuổi thai (tuần), có thấy tim thai trên siêu âm không, có phải nạo hút hay dùng thuốc. Ít nhất 4 mục cho mỗi lần.
- Gom giấy tờ: siêu âm, xét nghiệm máu, giấy ra viện. Hỏi cơ sở cũ xem mô thai có được gửi xét nghiệm nhiễm sắc thể không.
- Ghi thuốc, bệnh nền và tiền sử gia đình có sảy thai, bệnh tuyến giáp hoặc bệnh tự miễn.
- Chọn một người cùng nghe, thường là chồng, để hai người cùng hiểu và cùng hỏi.
- Chưa tự mua thuốc hay thực phẩm chức năng "giữ thai" khi chưa có chẩn đoán.
- Kết quả sau 7 ngày: một tập hồ sơ gọn và một danh sách câu hỏi cho bác sĩ.
Hai người đang đi qua chuyện nặng nề, nên nhớ giữ lại những khoảnh khắc nói chuyện nhẹ nhàng với nhau. Một cách bắt đầu nằm ở bài nói chuyện với vợ về chuyện khó nói. Đó là thói quen giao tiếp dài hạn, không phải cách giữ thai.
Khi nào nên đi khám?
- Sau 2 lần mất thai trở lên, dù không liên tiếp sát nhau, nên hẹn bác sĩ bàn việc tìm nguyên nhân.
- Bạn từ 35 tuổi, hoặc có bệnh tuyến giáp, bệnh tự miễn: đừng chờ thêm một lần mất thai nữa.
- Đang có thai mà ra máu nhiều, đau bụng dưới dữ dội một bên, choáng váng: đi cấp cứu ngay, không chờ lịch hẹn.
- Cảm thấy kiệt sức, mất ngủ hoặc buồn kéo dài sau mất thai: nói với bác sĩ hoặc người thân, đừng chịu đựng một mình.
Khám thì khám gì?
Theo ESHRE, buổi khám bắt đầu bằng hỏi bệnh sử, sau đó có thể gồm xét nghiệm máu để sàng lọc kháng phospholipid và tuyến giáp, cùng siêu âm xem hình dạng tử cung. Tùy tiền sử, bác sĩ cân nhắc thêm xét nghiệm nhiễm sắc thể hay phân mảnh DNA tinh trùng của chồng. Nếu mọi kết quả bình thường, cũng là thông tin có giá trị; bài hiếm muộn không rõ nguyên nhân: bước tiếp theo là gì nói về cách đi tiếp khi chưa tìm thấy nguyên nhân.
Câu nên hỏi bác sĩ
- Với số lần mất thai và tuổi của tôi, bộ xét nghiệm cơ bản nên gồm những gì?
- Mô thai lần trước còn có thể xét nghiệm nhiễm sắc thể không?
- Chồng tôi có cần làm xét nghiệm nào không?
- Nếu mọi kết quả bình thường, khả năng cho thai kỳ sau của chúng tôi ở mức nào?
- Chúng tôi nên được theo dõi thế nào từ đầu thai kỳ tới?
Đọc thêm
Toàn bộ hành trình đi khám và đọc kết quả được xếp theo 5 chặng ở cổng hiếm muộn. Nếu muốn mang hồ sơ của mình đến hỏi bác sĩ, bạn có thể nói chuyện 20 phút với bác sĩ.
Câu hỏi thường gặp
Sẩy thai mấy lần thì nên đi làm xét nghiệm?
Theo ESHRE, có thể xem là sẩy thai liên tiếp và bàn việc tìm nguyên nhân sau 2 lần mất thai trở lên (trước 24 tuần, không tính thai ngoài tử cung và thai trứng). Không cần chờ đến lần thứ ba.
Sau sẩy thai liên tiếp nên làm xét nghiệm gì?
ESHRE khuyến cáo cho mọi cặp: hỏi bệnh sử, sàng lọc hội chứng kháng phospholipid, sàng lọc rối loạn tuyến giáp và siêu âm xem hình dạng tử cung. Các xét nghiệm khác tùy tiền sử, do bác sĩ quyết định.
Có nên làm xét nghiệm tế bào NK hay miễn dịch HLA không?
ESHRE không khuyến cáo làm thường quy các xét nghiệm này, cùng với kháng insulin và homocysteine. Hãy hỏi bác sĩ lý do nếu được chỉ định.
Sẩy thai liên tiếp có còn hy vọng có con không?
ESHRE viết rằng phần lớn các cặp có khả năng sinh con ở thai kỳ sau cao hơn khả năng mất thai lần nữa, tùy tuổi mẹ, số lần mất thai và việc có tìm thấy nguyên nhân. Nên hỏi bác sĩ con số áp dụng cho bạn.
Chồng có cần xét nghiệm khi vợ sẩy thai liên tiếp không?
Tùy tiền sử. ESHRE cho phép cân nhắc nhiễm sắc thể của hai vợ chồng và phân mảnh DNA tinh trùng, nhưng không khuyến cáo tinh dịch đồ thường quy trong riêng tình huống này. Hãy hỏi bác sĩ cho trường hợp của bạn.
Nguồn được dẫn trong bài
Nội dung này mang tính giáo dục, không thay thế thăm khám. 9well không phải cơ sở khám chữa bệnh, không bán thuốc và không nhận tài trợ từ hãng dược hay đơn vị bán thực phẩm chức năng.