Trang chủ · Thư viện · Sinh sản nữ
U xơ tử cung: loại nào thực sự cản trở thụ thai
Tóm tắt nhanh
- ASRM (2017): chưa đủ bằng chứng cho thấy u xơ nói chung làm giảm khả năng có thai.
- Ngoại lệ là u dưới niêm mạc hoặc u làm biến dạng buồng tử cung.
- U không làm biến dạng buồng tử cung: nói chung không khuyến cáo cắt chỉ để tăng khả năng có thai.
- Trong một nghiên cứu IVF, tỷ lệ có thai mỗi lần chuyển phôi là 23,3% khi có u trong cơ so với 34,1% khi không có, nhưng nhóm có u lớn tuổi hơn.
Câu trả lời ngắn
Phần lớn u xơ tử cung chưa có bằng chứng đủ mạnh để kết luận là gây khó có thai; chỉ nhóm u nằm dưới niêm mạc hoặc làm biến dạng buồng tử cung mới là nhóm bác sĩ thực sự lo. Vì vậy đừng vội hoảng khi kết quả siêu âm ghi "u xơ", cũng đừng vội phẫu thuật. Câu hỏi đầu tiên nên là u nằm ở đâu và buồng tử cung có bị biến dạng không.
U xơ tử cung có gây khó có thai không?
Hướng dẫn của ASRM (2017) kết luận rằng không đủ bằng chứng để nói u xơ làm giảm khả năng có thai (mức bằng chứng C). Về sảy thai, một nghiên cứu theo dõi hơn 5.500 phụ nữ không thấy khác biệt sau khi điều chỉnh các yếu tố nhiễu. Có một nghiên cứu hồi cứu nhỏ báo tỷ lệ mất thai 14% so với 7,6%, nhưng nó có sai lệch chọn mẫu nên không thể kết luận. Với kích thước, số lượng hay vị trí, trừ u dưới niêm mạc và u làm biến dạng buồng tử cung, ASRM không thấy mối liên quan được xác lập.
Số liệu IVF nói gì, và vì sao không nên đọc vội?
| Nhóm | Tỷ lệ có thai mỗi lần chuyển phôi | Lưu ý |
|---|---|---|
| U xơ trong cơ (trung bình 2,3 cm), IVF | 23,3% | Nhóm có u lớn tuổi hơn, có thể làm lệch kết quả |
| Không có u xơ, IVF | 34,1% | Nhóm đối chứng của cùng nghiên cứu |
| U không làm biến dạng buồng tử cung, nhóm vô sinh khác | 37% | So với 53% ở nhóm đối chứng; nghiên cứu khác |
Nguồn: ASRM, Removal of myomas in asymptomatic patients to improve fertility and/or reduce miscarriage rate: a guideline (2017). Các nghiên cứu quan sát, có thể bị nhiễu bởi tuổi và các yếu tố khác. Không phải xác suất của riêng bạn.
Loại u xơ nào mới thực sự cản trở?
Hai nhóm hay bị nhầm. Nhóm thứ nhất là u dưới niêm mạc và u trong cơ có phần lồi vào buồng tử cung, tức là làm biến dạng buồng tử cung: đây là nhóm ASRM cho rằng cắt u "có thể được cân nhắc" để tăng tỷ lệ có thai, kể cả khi người bệnh chưa có triệu chứng. Nhóm thứ hai là u dưới thanh mạc và u trong cơ mà buồng tử cung nguyên vẹn: với nhóm này ASRM nói chung không khuyến cáo cắt để tăng khả năng có thai.
Cắt u xơ có giúp dễ có thai hơn không?
Tùy loại u. Với u dưới thanh mạc, bằng chứng chưa đủ cho thấy cắt u cải thiện khả năng có thai. Trong thử nghiệm ngẫu nhiên duy nhất được trích dẫn (181 người, u không quá 4 cm), tỷ lệ có thai lâm sàng là 56,5% với u trong cơ và 63,6% với u dưới thanh mạc, cả hai đều không khác biệt có ý nghĩa. Với u dưới niêm mạc cắt qua nội soi buồng tử cung, một thử nghiệm báo tỷ lệ có thai 43,3% so với 27,2% khi theo dõi, nhưng phân tích lại cho thấy khác biệt có thể không có ý nghĩa; ASRM xếp bằng chứng này ở mức khá (B). Một nghiên cứu theo dõi 318 người có sinh sống 42% sau nội soi cắt u so với 11% khi để nguyên u, song loại nghiên cứu này có sai lệch chọn mẫu. Một điểm đáng yên tâm: cắt u không làm giảm tỷ lệ có thai hay sinh sống ở người làm hỗ trợ sinh sản (mức B).
Làm ngay hôm nay: đọc lại phiếu siêu âm trong 7 ngày
Vấn đề: phiếu siêu âm của bạn có chữ "u xơ" và bạn chưa biết nó thuộc loại nào. Việc cần làm, có số đo:
- Tìm 3 thông tin trên phiếu: số lượng u, kích thước từng u (cm), vị trí (dưới niêm mạc, trong cơ, dưới thanh mạc). Nếu phiếu không ghi vị trí, ghi lại là "chưa rõ".
- Tìm câu "biến dạng buồng tử cung". Có hoặc không có chữ này là thông tin quan trọng nhất. Nếu không thấy, hỏi bác sĩ siêu âm.
- Ghi các triệu chứng trong 2 chu kỳ kinh: số ngày hành kinh, đau bụng kinh theo thang 0–10, có ra máu giữa kỳ không. Triệu chứng cũng là lý do để can thiệp, tách biệt với chuyện có thai.
- Tính thời gian bạn đã cố gắng có thai theo tháng để biết đã đến mốc đi khám chưa.
- Kết quả sau 7 ngày: bạn nắm được loại u, kích thước, có biến dạng buồng tử cung hay không. Đừng tự kết luận hay tự ngưng việc cố gắng có thai khi chưa gặp bác sĩ.
Giai đoạn chờ kết quả và quyết định thường gây căng thẳng. Cách giữ nhịp thở khi lo lắng nằm ở bài kỹ thuật thở 4-7-8, một thói quen ngắn hạn giúp bình tĩnh, không làm u nhỏ lại.
Khi nào nên đi khám?
- Bạn dưới 35 tuổi và đã cố gắng 12 tháng chưa có thai; hoặc từ 35 tuổi và đã 6 tháng.
- Phiếu siêu âm ghi u xơ dưới niêm mạc, u làm biến dạng buồng tử cung, hoặc chưa rõ vị trí.
- Hành kinh kéo dài trên 7 ngày, ra máu nhiều phải thay băng quá thường xuyên, hoặc đau bụng kinh ảnh hưởng sinh hoạt.
- Từng sảy thai từ 2 lần trở lên.
- Ra máu rất nhiều, choáng váng hoặc đau bụng dữ dội: đi cấp cứu ngay.
Khám thì khám gì?
Bác sĩ sẽ xem lại phiếu và hỏi về chu kỳ, triệu chứng, thời gian cố gắng có thai. Có thể được chỉ định siêu âm lại để xác định vị trí chính xác và xem buồng tử cung, đôi khi cần nội soi buồng tử cung hoặc chụp cộng hưởng từ. Vì u xơ hiếm khi là nguyên nhân duy nhất, bác sĩ thường kiểm tra song song vòi trứng, rụng trứng và tinh dịch đồ của chồng. Hỏi trước thời gian chờ kết quả và chi phí từng bước.
Câu nên hỏi bác sĩ
- U xơ của tôi nằm ở vị trí nào, có làm biến dạng buồng tử cung không?
- Với loại u và kích thước này, theo dõi hay cắt u hợp lý hơn, và vì sao?
- Nếu cắt u, tôi cần đợi bao lâu mới nên cố gắng có thai lại?
- Ngoài u xơ, tôi và chồng cần kiểm tra thêm những gì?
- Nếu có thai khi đang có u, có điều gì cần theo dõi thêm không?
Đọc thêm
U xơ không phải bệnh lý tử cung duy nhất liên quan đến khả năng có con. Bài lạc nội mạc tử cung nói về một nguyên nhân khác thường bị bỏ sót, và khám hiếm muộn: hai người khám gì giúp bạn hình dung toàn bộ bước khám. Cả hành trình được xếp theo 5 chặng ở trang hành trình hiếm muộn. Muốn có người đọc cùng phiếu siêu âm, bạn có thể nói chuyện 20 phút với bác sĩ; đó không phải buổi khám, không chẩn đoán, không kê đơn.
Câu hỏi thường gặp
U xơ tử cung có gây khó có thai không?
Theo ASRM 2017, chưa đủ bằng chứng để kết luận u xơ nói chung làm giảm khả năng có thai. Ngoại lệ là u dưới niêm mạc và u làm biến dạng buồng tử cung. Vị trí quan trọng hơn kích thước.
U xơ nhỏ có cần cắt trước khi mang thai không?
Với u không làm biến dạng buồng tử cung, ASRM nói chung không khuyến cáo cắt chỉ để tăng khả năng có thai. Quyết định cuối cùng phụ thuộc vị trí, triệu chứng và tình trạng của bạn nên cần bác sĩ đánh giá.
Loại u xơ nào cần cắt để dễ có thai?
Nhóm u dưới niêm mạc hoặc u trong cơ làm biến dạng buồng tử cung, ASRM cho rằng cắt u có thể được cân nhắc để tăng tỷ lệ có thai, kể cả khi chưa có triệu chứng. Đây là mức cân nhắc, không phải chỉ định bắt buộc.
U xơ có làm tăng nguy cơ sảy thai không?
Một nghiên cứu theo dõi hơn 5.500 phụ nữ không thấy khác biệt sau khi điều chỉnh. Một nghiên cứu nhỏ báo 14% so với 7,6% nhưng có sai lệch chọn mẫu. ASRM xếp bằng chứng về giảm sảy thai nhờ cắt u ở mức chưa đủ.
Có u xơ thì làm IVF có bị giảm kết quả không?
Trong một nghiên cứu IVF, tỷ lệ có thai mỗi lần chuyển phôi là 23,3% khi có u trong cơ so với 34,1% khi không có, nhưng nhóm có u lớn tuổi hơn nên khó kết luận. Cắt u không làm giảm tỷ lệ có thai ở người hỗ trợ sinh sản (mức bằng chứng B).
Nguồn được dẫn trong bài
Nội dung này mang tính giáo dục, không thay thế thăm khám. 9well không phải cơ sở khám chữa bệnh, không bán thuốc và không nhận tài trợ từ hãng dược hay đơn vị bán thực phẩm chức năng.