Trang chủ · Thư viện · Sinh sản nam
Tuổi xương là gì: đọc phim X-quang bàn tay thế nào

Tóm tắt nhanh
- Tuổi xương đo mức trưởng thành của xương, không phải số năm bạn đã sống.
- Chụp 1 phim X-quang thẳng bàn tay và cổ tay trái.
- Còn khoảng sáng ở đầu xương là còn sụn; mất khoảng sáng là đã đóng.
- Từ 18 đến 22 tuổi, bác sĩ có thể chọn phim khác. Đừng tự chọn phim.
Câu trả lời ngắn
Tuổi xương là mức trưởng thành của bộ xương, đọc từ một phim X-quang thẳng bàn tay và cổ tay trái, và nó cho biết sụn tăng trưởng của bạn còn hở hay đã đóng. Đó là con số mà tuổi khai sinh không bao giờ trả lời được. Chỉ phim tuổi xương mới kết luận được, và người đọc là bác sĩ, không phải bạn và không phải một ứng dụng.
Tuổi xương là gì, và vì sao khác tuổi khai sinh?
Hai người cùng 22 tuổi có thể có hai bộ xương ở hai giai đoạn khác nhau. Tuổi khai sinh đếm năm tháng. Tuổi xương đếm mức xương đã đi được bao xa trên con đường trưởng thành. Lý do bạn quan tâm: xương dài ra ở sụn tăng trưởng, và theo Vinmec, khi sụn này biến thành xương thì "không thể phát triển chiều cao thêm nữa."
Điều quyết định chiều cao còn lại của bạn vì vậy không phải con số trên căn cước, mà là sụn còn mở hay đã đóng. Ở nam giới, tín hiệu đóng sụn đến từ estrogen chuyển hóa từ testosterone. Trong tổng quan của Rochira và cộng sự (2015), có một người thiếu men chuyển hóa được dùng testosterone liều cao suốt 6 tháng mà tuổi xương không đổi, và một ca đề kháng estrogen có sụn mãi đến 35,5 tuổi mới đóng. Nghĩa là tuổi thực chưa bao giờ là thứ ra lệnh.
Bảng: phim nào dùng cho nhóm tuổi nào?
| Nhóm tuổi | Vị trí chụp được nêu trong tài liệu | Ghi chú |
|---|---|---|
| Dưới 18 tuổi | X-quang bàn tay và cổ tay trái | Phim chuẩn để đọc tuổi xương |
| 18–22 tuổi | Đầu trong xương đòn (CT hoặc MRI) | Tài liệu ghi các chỉ báo trưởng thành ở bàn tay và răng ít giá trị trong nhóm tuổi này |
| Quy ước xác định tuổi xương | X-quang thẳng xương bàn tay trái | Đối chiếu theo phương pháp Greulich–Pyle (Vinmec) |
Nguồn: StatPearls, mục Bone Age (phân nhóm tuổi theo vị trí chụp); Vinmec, bài "Tuổi xương là gì và cách xác định tuổi xương". Đây là mô tả tài liệu y khoa chung, không phải chỉ định cho riêng bạn.
Ngoài 20 tuổi, có nên tự đi chụp bàn tay không?
Đây là chỗ nhiều người vấp. Bảng trên cho thấy ở nhóm 18–22 tuổi, tài liệu nêu một vị trí chụp khác và lưu ý các chỉ báo ở bàn tay ít giá trị khi dùng để ước lượng tuổi. Câu hỏi của bạn thì khác: bạn muốn biết sụn còn hở hay không. Việc phim nào trả lời tốt câu hỏi đó, cho riêng bạn, là quyết định của bác sĩ sau khi hỏi bệnh và khám. Vì vậy cách làm an toàn là đi gặp bác sĩ nội tiết trước, chụp sau, thay vì tự đặt lịch chụp rồi tự đọc.
Nó cũng tiết kiệm tiền. Một phim chụp sai chỉ định vừa tốn chi phí vừa cho bạn một kết quả mà bạn không đọc được.
Đọc phiếu kết quả thế nào?
Bạn không cần đọc phim, và không nên. Nhưng bạn nên biết ba dòng cần tìm trong phiếu hoặc cần hỏi bác sĩ cho bằng được:
- Tuổi xương là bao nhiêu, đặt cạnh tuổi khai sinh của bạn. Chênh lệch giữa hai số là thông tin.
- Sụn tăng trưởng còn hay đã đóng. Theo Vinmec, sụn hiện là khoảng sáng ở đầu xương; còn khoảng sáng là còn sụn.
- Phương pháp đọc (ví dụ Greulich–Pyle) và ai là người đọc. Cùng một phim đọc theo hai bảng chuẩn có thể ra hai con số hơi khác.
Một phim đã đóng không phải là kết thúc câu chuyện sức khỏe của bạn. Nếu nguyên nhân là thiếu hormone chưa điều trị, cùng sự thiếu hụt đó có thể đang ảnh hưởng đến xương và khả năng sinh sản. Phần này bài ngoài 20 còn cao được không đã đi sâu, và hành trình có con được xếp theo từng chặng ở trang hành trình hiếm muộn.
Làm ngay hôm nay: chuẩn bị trong 7 ngày trước buổi gặp bác sĩ
Vấn đề: bạn đang đoán tuổi xương của mình. Việc cần làm, có số đo:
- Đo chiều cao 2 lần, cách nhau 6 tháng, cùng thước, cùng buổi sáng, không giày. Ghi cả hai số. Hai lần đo bằng nhau là thông tin có ích cho bác sĩ. Một lần đo thì chưa nói lên gì.
- Viết 3 mốc của bạn: tuổi vỡ giọng, tuổi bắt đầu mọc râu, tuổi bạn ngừng cao thêm. Ghi "không nhớ" nếu không nhớ, đừng ước.
- Gom mọi phim X-quang cũ của xương, kể cả chụp vì chấn thương. Mang theo bản gốc hoặc ảnh chụp rõ.
- Viết ra mọi thứ bạn đã tự uống hay tiêm có liên quan tăng chiều cao hoặc nội tiết, kể cả thực phẩm chức năng. Không tự dùng thêm trong thời gian chờ.
- Đo kết quả sau 7 ngày: bạn có đủ 4 thứ trên trong một tập hồ sơ. Nếu có, buổi gặp bác sĩ ngắn hơn và hiệu quả hơn.
Cách luyện cho cơ thể ổn định nền nội tiết về lâu dài (ngủ, tập tạ, cân nặng) nằm ở bài cách tăng testosterone tự nhiên. Đó là thói quen cho thời gian dài, không phải cách làm xương dài ra.
Khi nào nên đi khám?
Hãy hẹn bác sĩ nội tiết hoặc nam học khi bạn từ 18 tuổi trở lên và có một trong các điều sau:
- Chưa vỡ giọng hẳn, râu gần như không có, hoặc lông mu rất thưa.
- Hai lần đo chiều cao cách nhau 6 tháng cho thấy tăng từ 1 cm trở lên. Đây là ngưỡng 9well đặt ra để đáng hỏi bác sĩ, không phải tiêu chuẩn chẩn đoán.
- Ham muốn thấp, khó cương hoặc mệt mỏi kéo dài quá 3 tháng.
- Có người trong nhà cũng dậy thì muộn hoặc không dậy thì.
Theo Vinmec, bé trai quá 14 tuổi chưa có dấu hiệu dậy thì cũng là mốc nên đi khám. Nếu bạn đã vượt mốc đó nhiều năm mà chưa từng được khám, đừng chờ thêm.
Khám thì khám gì?
Buổi đầu thường là hỏi bệnh và khám lâm sàng: các mốc dậy thì, chiều cao, sải tay, thể tích tinh hoàn. Sau đó bác sĩ mới quyết định xét nghiệm máu về hormone sinh dục và phim cần chụp. Thứ tự này quan trọng: phim được chọn theo câu hỏi của bạn, không chụp trước rồi mới hỏi. Thời gian chờ kết quả tùy cơ sở thực hiện, bạn nên hỏi ngay khi đặt lịch. Hãy hỏi bằng tiếng thường: "kết quả này cho tôi biết sụn còn hay đã đóng?"
Câu nên hỏi bác sĩ
- Với tuổi của tôi, phim nào trả lời được câu hỏi sụn còn hay đóng, và vì sao chọn phim đó?
- Kết quả tuổi xương của tôi so với tuổi khai sinh chênh bao nhiêu, và con số đó nghĩa là gì?
- Nếu sụn đã đóng, tôi cần kiểm tra thêm gì về hormone, mật độ xương và khả năng sinh sản?
- Những thứ tôi đã từng tự dùng có làm kết quả sai lệch hoặc gây hại không?
- Khi nào cần theo dõi lại, và tôi nên mang theo gì?
Bước tiếp theo
Nếu bạn muốn có người nghe bạn nói hết hồ sơ trước khi đặt lịch chụp, bạn có thể nói chuyện 20 phút với bác sĩ nam học. Đó không phải buổi khám: bác sĩ giúp bạn biết nên gặp ai và hỏi gì, không kê đơn, không chẩn đoán. Muốn đọc theo trục dịch vụ, xem trang dịch vụ chiều cao nội tiết. Bài tiếp theo trong chuỗi này nói về một dấu hiệu bạn tự đo được ở nhà: sải tay và tỷ lệ cơ thể.
Câu hỏi thường gặp
Tuổi xương là gì?
Tuổi xương là mức trưởng thành của bộ xương, đọc từ phim X-quang thẳng xương bàn tay và cổ tay trái, đối chiếu theo phương pháp như Greulich–Pyle. Nó khác tuổi khai sinh và cho biết sụn tăng trưởng còn hở hay đã đóng.
Làm sao biết sụn tăng trưởng còn hay đã đóng?
Theo Vinmec, trên phim sụn tăng trưởng hiện là khoảng sáng ở đầu xương. Còn khoảng sáng là còn sụn, mất khoảng sáng nghĩa là đã đóng. Việc đọc phim thuộc về bác sĩ.
Ngoài 20 tuổi chụp tuổi xương ở đâu, bằng phim gì?
Tài liệu StatPearls nêu nhóm 18–22 tuổi có thể dùng vị trí khác như đầu trong xương đòn (CT hoặc MRI) và lưu ý chỉ báo ở bàn tay ít giá trị để ước tuổi. Phim nào phù hợp với bạn do bác sĩ quyết định sau khi hỏi bệnh và khám.
Tuổi xương có cho biết tôi còn cao thêm được không?
Tuổi xương cho biết sụn còn hay đã đóng, đó là điều kiện cần để còn cao thêm. Nó không hứa bạn sẽ cao thêm bao nhiêu. Nếu sụn đã đóng, chiều cao dừng và không sản phẩm nào đổi được.
Có nên tự dùng testosterone trước khi chụp tuổi xương không?
Không. Ở nam giới, estrogen chuyển hóa từ testosterone là tín hiệu đóng sụn, nên tự dùng có thể làm mất cơ hội nếu sụn còn hở. Hãy gặp bác sĩ và có kết quả phim trước khi quyết định bất cứ điều gì.
Nguồn được dẫn trong bài
- Vinmec — Tuổi xương là gì và cách xác định tuổi xương
- StatPearls — Bone Age (đánh giá tuổi xương: phim nào cho nhóm tuổi nào)
- Rochira V và cs. The Endocrine Role of Estrogens on Human Male Skeleton. Int J Endocrinol 2015;2015:165215
- Vinmec — Suy tuyến yên: căn bệnh khiến cơ thể nam giới đóng băng (mốc 14 tuổi chưa dậy thì nên đi khám)
Nội dung này mang tính giáo dục, không thay thế thăm khám. 9well không phải cơ sở khám chữa bệnh, không bán thuốc và không nhận tài trợ từ hãng dược hay đơn vị bán thực phẩm chức năng.