Trang chủ · Thư viện · Cơ thể và sinh lý nam

Quan hệ 1 tiếng không xuất: khi nào cần đi khám?

Câu trả lời ngắn

Quan hệ một tiếng mà không xuất tinh, tự nó, không phải một chẩn đoán. Trong y văn không có mốc phút nào để tách bình thường khỏi bệnh lý: hướng dẫn Disorders of Ejaculation của Hội Niệu khoa Hoa Kỳ và SMSNA năm 2020 ghi rõ là chưa có đồng thuận về thời gian hợp lý để một người lên đỉnh.

Thứ y văn dùng để phân định là ba điều kiện đi cùng nhau: bạn muốn xuất tinh, kích thích đã đủ, mà vẫn không xuất được hoặc phải rất lâu — và điều đó gây phiền cho bạn. Nếu bạn vẫn xuất được khi muốn, chuyện kéo dài chỉ là một đặc điểm, không phải một vấn đề y khoa.

Con số "một tiếng" đến từ đâu

Nó đến từ nội dung giải trí và từ những lời kể trên mạng, không từ nghiên cứu nào. Và nó đi theo cả hai chiều: người thì lo mình quá nhanh, người thì lo mình quá lâu. Cùng một con số ảo tạo ra hai nỗi lo trái ngược — đó là dấu hiệu rõ nhất rằng cái mốc ấy không có thật.

Điều đáng nói là nhóm lo mình quá lâu thường bỏ qua một khả năng khác hẳn: nếu thật sự không xuất được, đó là một tình trạng có tên, có tiêu chí và có hướng xử lý — chứ không phải chuyện phải tự chịu.

Nếu thật sự không xuất được, nó có tên trong y văn

Hướng dẫn AUA/SMSNA 2020 chia thành hai nhóm theo thời điểm bắt đầu. Nguyên phát là tình trạng có từ đầu: không xuất tinh được, hoặc thời gian đến khi xuất tinh quá dài, lặp lại và gây phiền, dù đã đủ kích thích và dù có mong muốn. Thứ phát là cùng mô tả đó nhưng xuất hiện sau một giai đoạn vẫn bình thường.

Một nhóm thứ ba khác hẳn và dễ bị gộp lẫn: không có tinh dịch khi lên đỉnh. Y văn gọi đây là một tình trạng riêng, thường đi sau tổn thương thần kinh — chấn thương tuỷ sống, bệnh thoái hoá thần kinh, hoặc sau phẫu thuật vùng sau phúc mạc. Nhóm này không chờ đủ 6 tháng: lên đỉnh mà không thấy tinh dịch là lý do đi khám ngay.

Bảng số liệu: các khảo sát nói gì về tỷ lệ

Trước khi đọc tiêu chí, nên biết mình không phải người duy nhất. Số dưới đây lấy từ chương dịch tễ trong hướng dẫn Sexual and Reproductive Health của Hội Niệu khoa châu Âu.

Hai điều đọc ra được từ bảng này. Một, tỷ lệ chênh nhau rất xa giữa các khảo sát — vì cách hỏi khác nhau, không vì người ở các nước khác nhau. Hai, con số tự khai luôn cao hơn con số theo tiêu chí; nghĩa là phần lớn người tự nhận có vấn đề thì không đạt tiêu chí chẩn đoán.

Khi nào nên đi khám — tiêu chí cụ thể

Có hai cách đặt mốc đang cùng tồn tại, và biết cả hai thì bạn tự đối chiếu được.

Cách thứ nhất — DSM-5: tình trạng phải có ở từ 75% số lần quan hệ có bạn đời trở lên, và kéo dài ít nhất 6 tháng gần đây.

Cách thứ hai — Hội nghị Quốc tế về Y học Tình dục lần 4, năm 2015: nguyên phát khi xảy ra ở 75–100% số lần; thứ phát khi xảy ra ở trên 50% số lần.

Bản phân loại ICD-11 thì không đặt số, chỉ ghi "ít nhất vài tháng". Còn hướng dẫn AUA/SMSNA 2020 bỏ hẳn mốc thời gian và giữ lại một chữ: gây phiền. Đó là chữ quan trọng nhất trong cả bài này. Một người xuất tinh sau bốn mươi phút mà hai vợ chồng đều ổn thì không có gì để chữa; một người sau mười phút mà thấy nặng đầu mỗi lần thì có việc cần nói với bác sĩ.

Bốn dấu hiệu không chờ đủ mốc nào cả — có một trong bốn thì đi khám:

1. Mới xuất hiện, trước đó vẫn bình thường — đặc biệt nếu trùng thời điểm bắt đầu một loại thuốc mới.
2. Lên đỉnh mà không có tinh dịch, hoặc nước tiểu lần đầu sau đó bị đục.
3. Kèm giảm cảm giác, tê bì vùng sinh dục, hoặc sau chấn thương, phẫu thuật vùng chậu hay tuỷ sống.
4. Hai vợ chồng đang mong có con — ở đây chuyện xuất tinh thành vấn đề sinh sản, không còn là vấn đề cảm giác.

Khám thì khám gì, hỏi gì, chờ bao lâu

Hướng dẫn AUA/SMSNA 2020 mô tả khá gọn. Hỏi bệnh sử và khám thực thể có trọng điểm được xếp là nguyên tắc lâm sàng — nghĩa là mặc định phải làm. Xét nghiệm thêm thì "khi có chỉ định", và tài liệu không kê một danh sách cố định; ai nói với bạn rằng có một bộ xét nghiệm bắt buộc cho tình trạng này là nói quá tài liệu. Riêng testosterone được nhắc tên: nếu có thiếu hụt thì đưa về mức bình thường là một hướng điều trị.

Bốn câu nên hỏi khi gặp bác sĩ nam khoa, hỏi thẳng:

1. Trong các thuốc tôi đang dùng, thuốc nào có thể là nguyên nhân, và đổi được không?
2. Trường hợp của tôi là nguyên phát hay thứ phát — và vì sao bác sĩ xếp vào nhóm đó?
3. Xét nghiệm bác sĩ chỉ định nhằm loại trừ điều gì cụ thể?
4. Nếu nguyên nhân là tâm lý, bác sĩ giới thiệu tôi tới ai?

Về thời gian chờ: thứ chờ lâu nhất thường không phải kết quả xét nghiệm mà là phép thử thuốc. Hướng dẫn khuyên đổi, điều chỉnh hoặc ngưng theo từng giai đoạn loại thuốc nghi gây chậm xuất tinh — cách làm đó cần vài tuần để đọc được kết quả, và phải do người kê thuốc quyết định, không tự ngưng. Hướng dẫn cũng nêu việc giới thiệu tới chuyên gia tâm lý có chuyên môn về sức khoẻ tình dục như một lựa chọn trong cùng lần khám.

Khi nào tự xử lý là đủ

Khi cả bốn dấu hiệu trên đều không có, và câu trả lời cho "tôi có xuất được khi tôi muốn không" là có. Lúc đó việc cần làm không nằm ở xét nghiệm nào mà ở hiệu chỉnh kích thích và giảm áp lực: bỏ cái đồng hồ trong đầu, nói với bạn đời cái gì đủ và cái gì chưa đủ, và nếu bạn muốn chủ động hơn với phản xạ của mình thì phần luyện tập dài hạn — kiểm soát cơ vòng niệu đạo — là nơi đi tiếp, chứ không phải thêm một lần tra cứu.

Và nếu bạn vẫn chưa rõ vấn đề của mình nằm ở nhóm nào, bộ câu hỏi ngắn ở trang tự chấm sẽ xếp bạn vào đúng nhóm trước, rồi mới tới chuyện đặt hẹn.

Đọc thêm

• 5 dấu hiệu nên dừng luyện tập và đi khám ngay
• 5 rối loạn sinh lý nam thường gặp
• Thời gian quan hệ bình thường là bao nhiêu phút