Trang chủ · Thư viện · Luyện tập và phản xạ

Điểm không quay lại: đo IELT và khi nào nên đi khám

"Điểm không quay lại" là ranh giới mà sau đó phản xạ xuất tinh đã bấm nút và không còn đường lùi. Phần lớn nam giới học kiểm soát thời gian sai ngay ở chỗ này: cố nín, cố gồng, cố nghĩ chuyện khác — tức là can thiệp sau ranh giới, nơi ý chí gần như không còn tác dụng. Bài này viết về hai việc khác: đo cho ra một con số thật, và biết mốc nào thì nên để một bác sĩ nam khoa xem thay vì luyện tiếp.

Điểm không quay lại là gì về mặt cơ chế?

Xuất tinh không phải một quyết định có ý thức mà là một phản xạ tủy sống, gần với phản xạ giật đầu gối khi bị gõ búa hơn là với một hành động chủ động. Khi mức kích thích thần kinh dâng tới một ngưỡng, tín hiệu bắn xuống tủy sống và phản xạ tự kích hoạt; từ khoảnh khắc đó cơ thể không đảo ngược được.

Ngưỡng ấy không cố định. Serotonin đóng vai trò như van điều áp: nồng độ càng cao, vạch phao càng đặt lên cao và thời gian trước khi van bật càng dài. Đây là lý do một số thuốc nhóm SSRI đôi khi được bác sĩ dùng cho xuất tinh sớm — không phải vì "yếu sinh lý", mà vì một cơ chế hoá học cụ thể.

Hệ quả thực tế: chiến lược đúng không nằm ở chỗ chịu đựng giỏi hơn tại ranh giới, mà ở chỗ rời khỏi vùng nguy hiểm sớm hơn.

Đo IELT — con số mà buổi khám cần

Trong y học tình dục, đại lượng dùng để nói về thời gian không phải cảm giác "nhanh" hay "chậm", mà là IELT: khoảng thời gian tính từ lúc bắt đầu quan hệ xâm nhập tới lúc xuất tinh. Hiệp hội Y học Tình dục Quốc tế đặt hai mốc: dưới khoảng 1 phút và có từ lần đầu quan hệ trong đời thì xếp vào nhóm nguyên phát; dưới khoảng 3 phút nhưng trước đây vẫn bình thường thì xếp vào nhóm thứ phát.

Hai nhóm này khác nhau về hướng xử trí, nên việc phân nhóm có ích hơn nhiều so với việc tự dán nhãn. Và để phân nhóm thì cần một con số, không cần một ấn tượng.

Cách đo. Bấm đồng hồ trong 4 buổi trải qua 2–3 tuần, ghi số phút mỗi buổi, rồi lấy con số nằm giữa — không lấy buổi tệ nhất, cũng không lấy buổi tốt nhất. Ghi kèm hai thứ có thể làm lệch kết quả: có rượu bia không, và đêm trước ngủ mấy tiếng.

Một cảnh báo về chính việc đo. Bấm giờ làm tăng sự chú ý vào thời gian, mà chú ý vào thời gian lại là thứ đẩy lo âu lên. Vì vậy chỉ đo trong 4 buổi rồi dừng hẳn — đo liên tục sẽ biến việc đo thành nguyên nhân mới.

Luyện ngưỡng: học dấu hiệu riêng trước mức 8

Công cụ nền là thang hưng phấn 1–10, trong đó 10 là điểm không quay lại. Vùng cần học nhận ra là 7–8: cảm giác dâng rõ rệt nhưng vẫn còn lựa chọn, giống đèn vàng trước khi đèn đỏ bật. Việc tập là ở lại lâu hơn trong vùng 6–8 mà không trượt sang 9–10.

Hai công cụ hỗ trợ tập được kín đáo. Hơi thở: khi chạm mức 7, phản xạ sai là hoảng và tăng tốc; việc nên làm ngược lại là thở ra thật dài — hít vào 4 giây, thở ra 6 giây — vì thở ra kéo dài kích hoạt hệ phó giao cảm và làm dịu nhịp tim gần như tức thì. Tập nền 5 phút mỗi tối. Cơ sàn chậu: siết giữ 5 giây, thả lỏng 5 giây, 10 lần một hiệp, 3 hiệp mỗi ngày, cần 4–6 tuần mới thấy rõ, giống mọi nhóm cơ khác.

Phần luyện tập dài hạn — làm một mình trước rồi mới tập cùng bạn đời — 9well đã viết riêng ở bài tự luyện trước khi tập cùng bạn đời.

Khi nào nên đi khám — và khám thì khám gì?

Tự luyện là đủ khi: con số giữa của 4 buổi đo trên 3 phút; tình trạng không mới xuất hiện đột ngột; không kèm đau hay khó cương; và bản thân việc này chưa làm hỏng quan hệ hay khiến né tránh gần gũi.

Nên để người có chuyên môn khám khi: con số giữa dưới 1 phút; hoặc thời gian rút ngắn đột ngột trong vòng vài tuần ở người trước đó vẫn bình thường; hoặc đi kèm khó cương — vì khi cả hai cùng xuất hiện, thứ tự xử trí thường phải bắt đầu từ vấn đề cương; hoặc có đau khi xuất tinh, tiểu buốt, tiểu rắt; hoặc đã luyện đều 8 tuần mà con số không nhích.

Khám thì thường khám gì. Buổi khám nam khoa cho vấn đề này thường gồm: hỏi bệnh sử — bao gồm câu quan trọng nhất là "từ trước tới nay vẫn vậy hay mới thay đổi gần đây", khám bộ phận sinh dục và tuyến tiền liệt khi cần, xét nghiệm nước tiểu nếu nghi viêm, và xét nghiệm hormone tuyến giáp — vì cường giáp là một nguyên nhân có thật và điều trị được của xuất tinh sớm thứ phát.

Hỏi gì cho đáng buổi khám. Bốn câu: (1) trường hợp của tôi là nguyên phát hay thứ phát? (2) có cần loại trừ nguyên nhân tuyến giáp hoặc viêm không? (3) nếu dùng thuốc, dùng trong bao lâu và dừng thế nào? (4) phần luyện tập nên tiếp tục song song hay tạm dừng?

Chờ kết quả bao lâu. Xét nghiệm nước tiểu thường có trong ngày; hormone tuyến giáp thường 1–3 ngày làm việc. Nếu được kê hướng xử trí, mốc đánh giá lại hợp lý là sau 4–8 tuần — và cách đánh giá là đo lại IELT bằng đúng 4 buổi như trên, không phải bằng cảm giác.

Mang bảng 4 buổi đo theo khi đi khám. Câu "em bị nhanh" và câu "con số giữa của em là 1 phút 40, đo 4 buổi trong 3 tuần" dẫn tới hai buổi khám rất khác nhau.

Bước tiếp theo

Chưa rõ mình đang ở nhóm nào thì bắt đầu bằng bài tự chấm điểm — vài phút, cho ra bức tranh có số để đối chiếu với các mốc ở trên.

Làm bài tự chấm điểm